close

Helaas is een land als Indonesië door schade en schande wijs geworden op het gebied van handelsverdragen. In 1999 nam de regering hier een nieuwe bosbouwwet aan. Vanwege de verwoestende effecten voor het milieu, werden open mijnen verboden in beschermde bosgebieden.

Internationale mijnbouwbedrijven die al actief waren in beschermde gebieden, claimden vervolgens extreem hoge schadevergoedingen. De regering zwakte de wet daarom af en stond toe dat de bedrijven met contracten van vóór 1999 bomen mochten blijven kappen in beschermde gebieden.

Bedrijven machtiger dan de overheid door ISDS

Hoezo kan een mijnbouwbedrijf een regering aanklagen? Indonesië had op dat moment een handelsverdrag met onder andere Amerika. Een onderdeel daarvan is ISDS, Investor State Dispute Settlement. Dit houdt het volgende in. Als een land als Indonesië nieuwe wetten invoert die nadelig uitpakken voor de winst van een bedrijf, dan heeft dat bedrijf het recht om een claim bij de overheid neer te leggen.

In dit geval schrok de Indonesische overheid zo ontzettend van de hoogte van deze claims, dat ze de wet aanpaste. Hierdoor worden er dus nog steeds bossen gekapt in beschermd natuurgebied. In het handelsverdrag tussen Canada en de Europese Unie zit een zelfde onderdeel, hier heet het ICS. Investment Court System.

CETA als blauwdruk

CETA moet dienen als blauwdruk voor heel veel handelsverdragen in de toekomst. Dat betekent dat landen mogelijk opnieuw geconfronteerd worden met miljardenclaims van bedrijven. Dat heeft voor Nederland misschien niet direct verstrekkende gevolgen. Maar voor lagelonenlanden wel. De bedragen die de afgelopen jaren geclaimd en toegekend zijn, waren soms hoger dan het zorgbudget van zo’n land voor een heel jaar.

Tijd voor verandering

Handelsverdragen hebben wereldwijde invloed. Ze dragen bij aan slechte arbeidsomstandigheden of onveilige fabrieken, omdat vooral de laagste prijs geldt. Ze verergeren klimaatverandering, omdat ze de fossiele industrie beschermen in plaats van aanpakken. Het moet anders. En het kan ook anders.

Want is het niet gek dat handelsverdragen gericht zijn op winst en voordeeltjes voor grote bedrijven? Terwijl het zou moeten gaan over hoe handel en investeringen bijdragen aan een gezond milieu, fatsoenlijk werk, een duurzame economie en het stoppen van klimaatverandering.

Help ons en zet druk op de overheid

We kunnen CETA nog stoppen. Wil je ons daarbij helpen? Stuur politici een mail waarin je hen oproept tegen CETA te stemmen.

De brief lees je hier